Wat is BIM?

..En wat zijn de voordelen?

Samenwerken en informatie goed visualiseren wordt steeds belangrijker in de bouw. Uitvoeringstermijnen worden korter, de kwaliteit moet steeds beter zijn en de budgetten zijn vaak beperkt. De klassieke bouwtekening voldoet vaak niet meer voor bouwprojecten in het digitale tijdperk. In plaats daarvan werken steeds meer bouwbedrijven en aannemers met BIM-modellen. Maar wat is BIM precies? En wat zijn de voordelen ervan? Je leest het in dit artikel.

Een belangrijk verschil met een gewone bouwtekening is dat BIM niet alleen een geometrische dimensie heeft, maar ook informatie over de eigenschappen van de diverse elementen en componenten van het bouwwerk toont.

Wat is BIM?

BIM is van origine de afkorting van Building Information Modelling, maar in het Nederlands gebruiken we soms ook de term bouwinformatiemodel. Beide benamingen komen op hetzelfde neer en verraden al een beetje wat BIM is: een digitaal model dat een virtuele weergave van een bouwwerk vormt. Het model is opgebouwd uit objecten waaraan informatie is gekoppeld.

Een belangrijk verschil met een gewone bouwtekening is dat BIM niet alleen een geometrische dimensie heeft, maar ook informatie over de eigenschappen van de diverse elementen en componenten van het bouwwerk toont. Denk aan kleuren, materialen, technische eigenschappen en de relatie met andere objecten. 

Neem bijvoorbeeld een wand. In een BIM kun je niet alleen vastleggen waar die moet komen, maar ook uit welk materiaal hij opgetrokken wordt (gewapend beton, metselwerk), wat het bouwen van de wand gaat kosten en in welke kleur je hem schildert. Alle objectgeoriënteerde informatie koppel je probleemloos aan zaken als fundering, bouwfases, functies, de benodigde constructieve sterkte of de aansluiting op omringende objecten. De verschillende bij het bouwproces betrokken partijen, van aannemer tot architect en van kozijnenmaker tot metselaar, kunnen informatie toevoegen aan een BIM-model. 

BIM-viewers

De modellen kun je bekijken in een BIM-viewer. Dit is een speciale tool die met een paar muisklikken alle informatie over het bouwwerk inzichtelijk in beeld brengt. Bovendien kan de opdrachtgever de tool gebruiken om te zien of er daadwerkelijk volgens afspraak wordt opgeleverd. Met een BIM-viewer zie je snel of alle benodigde data voor het goed uitvoeren (informatieleveringsspecificatie) van het project al zijn verwerkt in de modellen waar jouw bouwprofessionals mee werken. Zo weet je altijd in welke fase een project zich bevindt. Met een BIM-viewer deel en bespreek je modellen en lopende projecten ook heel makkelijk met projectteamleden, collega’s en geautoriseerde externe partners (denk aan onderaannemers en leveranciers).

Veel viewers hebben op het gebied van de weergave verschillende keuzeopties. Je kunt ervoor kiezen om bijvoorbeeld het model van de architect of constructeur apart te laten zien, maar bijvoorbeeld ook alle modellen integraal tonen. 

Er zijn verschillende BIM-viewers op de markt. Dalux is een veelgebruikte viewer, vooral vanwege de gebruiksvriendelijkheid en relatief lage instapdrempel. Maar de Rolls-Royce onder de BIM-viewers is de Autodesk Forge 3D Viewer. Deze BIM-viewer biedt vrijheid van modelformaat (je kunt kiezen voor IFC of RVT) en levert geavanceerde ontwikkeltools waarmee je de eigenschappen van alle objecten in een model kunt toetsen aan de gemaakte calculaties. 

Daarnaast is het mogelijk om de individuele elementen van een gebouw op detailniveau te bekijken en analyseren door de getekende constructie virtueel op te splitsen in verschillende componenten. Je kunt met de tool tevens horizontale en verticale dwarsdoorsneden van een constructie tonen en een virtuele wandeling door het gebouw maken.

Wat is BIM en wat zijn de voordelen?

De voordelen van BIM

Werken met BIM heeft volop voordelen voor bouwondernemers en alle andere stakeholders die betrokken zijn bij een bouwproject. We lichten de belangrijkste toe.

Tekeningen zijn altijd actueel

BIM stelt je in staat om geaccordeerde wijzigingen in tekeningen en objecten gelijk door te voeren in de rest van het model. Je hoeft dus niet continu handmatig te checken of tekeningen nog actueel zijn. Dat scheelt veel tijd, telefoontjes en e-mails.

Minder faalkosten

Door de informatiedichtheid en de mogelijkheid om die informatie snel en makkelijk te actualiseren, bespaar je met BIM op faalkosten. Je merkt eventuele ontwerpfouten eerder op en hoeft niet achteraf nog grote bouwkundige ingrepen te doen. Dat scheelt in de portemonnee, maar straalt ook positief af op de reputatie van een bouwbedrijf, aannemer of projectontwikkelaar.

Betere samenwerking

BIM stimuleert en stroomlijnt de samenwerking tussen de diverse partijen (architecten, projectontwikkelaars, aannemers, onderaannemers, leveranciers) die betrokken zijn bij een bouwproject. In plaats van dat ze allemaal vanuit hun eigen eilandjes opereren, kunnen alle betrokken partijen informatie delen en de resultaten van hun plannen en werk delen. Gegevens uitwisselen gaat sneller en makkelijker. Je hoeft dus geen grote vertaalslag te maken. Het resultaat? Meer wederzijds begrip en een grotere kans op een eindresultaat dat iedereen tevreden stelt.

Enthousiasmeren

Met BIM-modellen presenteer je al in een vroeg stadium visualisaties van een bouwproject. Dat heeft vaak een enthousiasmerende invloed op stakeholders en opdrachtgevers. Ze zien concreet wat er op de planning staat en kunnen snel feedback geven op ontwerpen. Een BIM-model is dan ook een krachtig hulpmiddel voor een architect of projectontwikkelaar om een klant te overtuigen van zijn visie.  

Alle informatie op één centrale plek

Omdat iedereen werkt in hetzelfde BIM-model, is alle relevante informatie rondom een bouwproject (materialen, afmetingen, kleuren, leveranciers) op één centrale plek terug te vinden. Je bouwt als het ware een digitale bibliotheek met informatie op. De ketencommunicatie verbetert en onnodig opzoekwerk is definitief verleden tijd. Omdat BIM ervoor zorgt dat je in elke fase van het bouwproces met dezelfde standaarden (IFC) werkt, borgen bouwers ook makkelijker een consistent kwaliteitsniveau.

Makkelijker onderhoud uitvoeren

Ook na het afronden van de bouwwerkzaamheden is een BIM-model nog van toegevoegde waarde. Gaat er bijvoorbeeld iets kapot? Dan heb je met BIM gelijk de benodigde informatie om een reparatie of vervanging uit te voeren. Je hoeft zelf geen extra metingen meer te doen of een dikke klapper met papieren door te spitten om de juiste informatie boven water te halen. In plaats daarvan vind je alles wat je moet weten terug in het BIM-model.

BIM hoort er inmiddels bij

BIM heeft zowel nationaal als internationaal een hoge vlucht genomen. Het gros van de Nederlandse bouwbedrijven werkt al met de technologie. Logisch gezien de diverse voordelen die de werkwijze met zich meebrengt. Toch zijn er ook nog bouwers die weinig of geen gebruik van BIM maken. Voor die bedrijven valt er nog een wereld te winnen.

Wil je BIM ook binnen jouw organisatie introduceren? Probeer je dan eerst goed in de materie te verdiepen, bijvoorbeeld door relevante artikelen, blogs en whitepapers over het onderwerp te lezen en webinars te bekijken. Het helpt ook om toenadering te zoeken tot een partner die gespecialiseerd is in BIM-vraagstukken. Is je kennisbasis eenmaal stevig genoeg en ga je daadwerkelijk ‘BIMmen’? Zorg er dan voor dat je de hele organisatie meekrijgt en de werkwijze stapsgewijs uitrolt. Een goede adoptie is namelijk ook bij BIM de sleutel tot succes.  

Ga door naar het volgende artikel: “Wat is Common Data Environment?